Uit de roman · Wie ziet betaalt
Vooral tegen
de kinderen.
Wat gebeurt er in een familie als iedereen weet dat er iets is gebeurd, maar niemand erover praat?
Uit scène 55 — De afwas. Broek in Waterland, 27 april 1944.
Maria zette een kom op het afdruiprek.
‘Wat moeten we de kinderen vertellen?’
Haar schoonmoeder legde de droogdoek neer.
‘Niets.’
‘Ze vragen naar hun vader.’
‘Dan zeg je dat hij werkt.’
‘Voor wie?’
De oude vrouw keek haar aan. De schrik van de eerste brief uit Schalkhaar was uit haar gezicht verdwenen.
‘Voor niemand die zij hoeven te kennen.’
Haar schoonmoeder pakte een blik uit de kast. Onder enkele kwitanties lagen oude familiepapieren. De brief uit Schalkhaar lag er niet tussen.
Maria zag hoe ze de nieuwe brief erbij legde.
‘Waarom bewaart u ze?’
‘Omdat weggooien niet hetzelfde is als vergeten.’
Ze drukte het deksel op het blik.
‘Wat doen we als iemand naar hem vraagt?’
Haar schoonmoeder hield beide handen om de leuning. ‘Hij was mijn zoon voordat hij hún man werd.’
‘Van nu af aan zwijgen wij.’
Maria keek naar de kinderen in de voorkamer. Geen van beiden wist wat hun vader deed.
‘Ook tegen de kinderen?’
‘Vooral tegen de kinderen.’
Maria pakte de droogdoek van de tafel en vouwde hem op. ‘Wanneer hij straks weer vraagt of vader thuiskomt, zeg ik dat ik het niet weet.’
‘Je hoeft hem niet ongerust te maken.’
‘Hij vraagt het iedere dag. Ik stuur hem iedere dag weg.’
Haar schoonmoeder bleef bij de kast staan.
‘Ik zal hun niet vertellen over de mannen die hij zoekt,’ zei Maria. ‘Maar ik zeg ook niet dat vader goed werk doet. Of dat hij dit voor ons doet.’
Uit de voorkamer klonk geruzie om de lepel. Maria legde de doek neer. ‘Ik kan zeggen dat hij de groeten doet. Dat staat er tenminste.’
‘Verder niets,’ zei haar schoonmoeder.
‘Om hem te beschermen?’
Haar schoonmoeder pakte het blik op. ‘Neen. Om hen te beschermen.’ Ze zette het terug in de kast.